Não bộ hay cơ bắp : Chúng ta sẽ mất đi thứ gì đầu tiên khi già đi?

Não bộ hay cơ bắp : Chúng ta sẽ mất đi thứ gì đầu tiên khi già đi?

- Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cứ mỗi 10 giây trôi qua, trên thế giới sẽ có một người chết vì không hoạt động thể chất, điều này đồng nghĩa với việc mỗi năm sẽ có 3,2 triệu người mất đi. Từ tuổi 50 trở đi, chúng ta sẽ giảm dần các hoạt động thể chất cùng với khả năng nhận thức vì chúng có mối tương quan với nhau. Nhưng yếu tố nào tác động đến yếu tố còn lại? Liệu các hoạt động thể chất tác động lên não bộ hay trường hợp ngược lại sẽ xảy ra? Để trả lời cho câu hỏi này, các nhà nghiên cứu từ Đại học Geneva (UNIGE), Thụy Sĩ và Trung tâm nghiên cứu năng lực quốc gia Thụy Sĩ đã vận dụng một cơ sở dữ liệu với thông tin của hơn 100.000 người ở độ tuổi từ 50 đến 90, những người này được kiểm tra và ghi nhận tình trạng thể chất và nhận thức mỗi 2 năm một lần và thực hiện trong vòng 12 năm. Khác với những gì chúng ta nghĩ, những phát hiện của họ được công bố trên tạp chí Health Psychology cho thấy khả năng nhận thức phòng tránh sự thụ động hiệu quả hơn việc những hoạt động thể chất ngăn ngừa sự suy giảm trong hành vi nhận thức. Điều đó có nghĩa là chúng ta cần có ưu tiên cho hoạt động não bộ.

- Trong nhiều năm qua, các tài liệu thuộc lĩnh vực này được xem xét và nghiên cứu chủ yếu về những tác động của hoạt động thể chất đến khả năng nhận thức. Ông Vladimir Cheval, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Khoa học về Ảnh hưởng Thụy Sĩ thuộc Đại học Geneva cho biết: “Mối tương quan giữa hai yếu tố này đã được hình thành từ trước, đặc biệt là về trí nhớ, nhưng cũng có liên quan đến sự tăng trưởng và tồn tại của các tế bào nơ-ron thần kinh mới. Nhưng chúng tôi chưa bao giờ thử nghiệm chính thức để xem yếu tố nào xảy ra trước : liệu hoạt động thể chất có thể ngăn chặn sự suy giảm trong khả năng nhận thức hay không ? Hay điều ngược lại sẽ xảy ra ? Đó là điều chúng tôi muốn kiểm chứng.”

Cái gì xuất hiện trước : con gà hay quả trứng ?

- Các nghiên cứu trước đây dựa trên mối tương quan giữa hoạt động thể chất và khả năng nhận thức đã mặc định rằng cái xuất hiện trước ngăn chặn sự suy giảm của cái xuất hiện sau. “Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu những nghiên cứu này chỉ là một nửa của câu chuyện còn dang dở ? Đó là những gì mà các nghiên cứu gần đây cho thấy, những nghiên cứu ấy đã chứng minh não bộ của chúng ta có tham gia vào các hoạt động thể chất”, nhà nghiên cứu tại Geneva tiếp tục chia sẻ.

- Các nhà nghiên cứu tại Geneva đã chính thức thử nghiệm hai trường hợp có thể xảy ra thông qua dữ liệu từ Khảo sát Sức khỏe, Lão hóa và Nghỉ hưu ở Châu Âu (SHARE) – một cơ sở dữ liệu kinh tế xã hội toàn Châu Âu với hơn 25 quốc gia. “Khả năng nhận thức của 105.206 người trưởng thành trong độ tuổi từ 50 đến 90 được kiểm tra và ghi nhận mỗi 2 năm một lần trong khoảng thời gian 12 năm”, Matthieu Boisgontier, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm nghiên cứu năng lực quốc gia Thụy Sĩ (NCCR Lives) cho biết. Khả năng nhận thức được xác định thông qua bài kiểm tra sự trôi chảy bằng lời nói ( kể tên nhiều loài động vật nhất có thể trong vòng 60 giây) và một bài kiểm tra trí nhớ (ghi nhớ 10 từ ngữ và đọc thuộc lòng sau đó). Hoạt động thể chất được đo theo thang điểm từ 1 (“Không bao giờ”) đến 4 (“Hơn một lần một tuần”).

- Các nhà nghiên cứu tại Geneva đã sử dụng dự liệu này trong ba mô hình thống kê riêng biệt. Ở mô hình đầu tiên, họ xem xét liệu hoạt động thể chất có dự đoán được sự thay đổi về khả năng nhận thức theo thời gian hay không; ở mô hình thứ hai, họ xem xét liệu khả năng nhận thức có dự đoán được thay đổi trong hoạt động thể chất hay không; trong mô hình cuối cùng, họ đã thử nghiệm 2 chiều đối với 2 khả năng này. “Dựa vào các chỉ số thống kê, chúng tôi nhận thấy rằng mô hình thứ 2 là chính xác nhất với dữ liệu từ những người tham gia kiểm tra”, ông Cheval cho biết. Vì thế, nghiên cứu này đã chứng minh rằng năng lực nhận thức ảnh hưởng chủ yếu đến hoạt động thể chất chứ không phải trường hợp ngược lại như những tài liệu trước đây đưa ra. “Rõ ràng, đó là một chu kỳ đoan chính, bởi vì hoạt động thể chất cũng ảnh hưởng đến khả năng nhận thức của chúng ta. Tuy nhiên, theo như những phát hiện mới này, nó diễn ra ở mức độ thấp hơn,” Boisgontier chỉ ra.

Làm chậm đi sự suy giảm không thể tránh khỏi

- Từ 50 tuổi trở đi, sự suy giảm về thể chất và khả năng nhận thức là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, những kết quả này chỉ ra rằng, khác với những gì chúng ta từng nghĩ, nếu chúng ta ưu tiên việc trau dồi khả năng nhận thức, chúng ta có thể làm chậm đi chu kỳ này. “Nghiên cứu này ủng hộ cho lý thuyết của chúng tôi rằng não bộ cần nỗ lực rất nhiều để thoát khỏi lối sống ít vận động, đồng thời chúng ta phải hoạt động, làm việc dựa vào khả năng nhận thức, những hoạt động thể chất sẽ theo sau”.